{"id":71260,"date":"2017-04-29T14:33:51","date_gmt":"2017-04-29T14:33:51","guid":{"rendered":"http:\/\/www.spkyangin.com\/?page_id=71260"},"modified":"2026-03-14T21:39:59","modified_gmt":"2026-03-14T21:39:59","slug":"duman-kontrol","status":"publish","type":"page","link":"http:\/\/spkyangin.com\/?page_id=71260","title":{"rendered":"Duman Kontrol Damperleri"},"content":{"rendered":"

[vc_row type=”container” padding_top=”” padding_bottom=”” css=”.vc_custom_1449060205291{margin-bottom: 20px !important;}”][vc_column][vc_column_text]DUMAN KONTROL DAMPERLER\u0130<\/strong><\/p>\n

(Eski terminolojide \u201cDuman Tahliye Damperleri\u201d veya \u201cDuman Egzost Damperleri\u201d)<\/p>\n

Bu derlemede \u015fu ana kadar normal havaland\u0131rma kanallar\u0131 \u00fczerinden s\u0131cakl\u0131k ve duman\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesine ve bu tesisat\u0131n ‘g\u00fc\u00e7lerinin yetti\u011fi kadar’ duman tahliyesine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n

Bu b\u00f6l\u00fcmde duman tahliyesine y\u00f6nelik sistemlerde kullan\u0131lacak damperlerden bahsedilecek. Yukar\u0131dakilerden farkl\u0131 olarak, bu sistemlerin daha y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda da \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 beklenmektedir. Bina i\u00e7inde farkl\u0131 kompartmanlardan ge\u00e7mesi gereken kanal ve \u015faftlar\u0131n da yang\u0131na dayan\u0131kl\u0131 olarak imal edilmesi beklenmektedir. (Konfora y\u00f6nelik havaland\u0131rma sistemlerinin de ilave tedbirlerle duman tahliye sistemi olarak kullan\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.)<\/p>\n

Yang\u0131n zonundan do\u011frudan d\u0131\u015far\u0131ya a\u00e7\u0131labilen tahliye sistemlerindeki uygulama nispeten basittir. Fanl\u0131 veya do\u011fal \u00e7eki\u015fli bu uygulamalarda kullan\u0131lacak damperler yang\u0131n s\u0131ras\u0131nda a\u00e7acak \u015fekilde tasarlan\u0131rlar. Bunlar\u0131n varsa yay geri d\u00f6n\u00fc\u015f mekanizmalar\u0131 damperi a\u00e7acak \u015fekilde ba\u011flanmal\u0131d\u0131r. Tek mahale hitap ediyor olsa da, di\u011fer yang\u0131n kompartmanlar\u0131ndan ge\u00e7mesi gereken duman tahliye kanallar\u0131n\u0131n izole edilmesi gerekti\u011fi unutulmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

Birden \u00e7ok kat\u0131n ortak bir fan ile tahliye edildi\u011fi uygulamalarda ise, \u00e7o\u011funlukla sadece yang\u0131n \u00e7\u0131kan mahalden emi\u015f yap\u0131lmas\u0131, di\u011fer katlar\u0131n damperlerinin kapal\u0131 tutulmas\u0131 kurgulan\u0131r. Bundaki sebepler;<\/p>\n

– Fan\u0131n t\u00fcm g\u00fcc\u00fcn\u00fcn yang\u0131n mahaline adanmas\u0131, bu sayede daha etkili bir tahliye yap\u0131lmas\u0131<\/p>\n

– Di\u011fer mahallerde eksi bas\u0131n\u00e7 yarat\u0131lmayarak duman s\u0131zma riskinin azalt\u0131lmas\u0131<\/p>\n

– Fan\u0131n veya elektrik kayna\u011f\u0131n\u0131n ar\u0131zalanmas\u0131 durumunda bina i\u00e7inde duman hareketine engel olunmas\u0131<\/p>\n

Bu gereksinimleri kar\u015f\u0131layacak \u201cDuman Kontrol Damperleri\u201d ilk b\u00f6l\u00fcmde bahsedilen \u201cYang\u0131n Damperleri\u201dnden olduk\u00e7a farkl\u0131 \u00f6zelliklere sahip olmal\u0131d\u0131r. En belirgin fark, duman kontrol damperlerinin belirli bir g\u00fcvenlik konumunun olmamas\u0131d\u0131r. Yang\u0131n\u0131n \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 noktaya g\u00f6re a\u00e7\u0131k veya kapal\u0131 duruma gelmeleri istenebilir. Bu bak\u0131mdan genelde ayn\u0131 \u00fcr\u00fcn ailesi i\u00e7inde de\u011ferlendirilse de, yang\u0131n ve duman damperlerinden \u00f6nemli farkl\u0131l\u0131klar i\u00e7ermektedir;<\/p>\n

-Duman kontrol damperleri sistemin gerektirdi\u011fi a\u00e7\u0131k veya kapal\u0131 konuma gelerek o konumu korumal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-Duman kontrol damperleri s\u0131ca\u011fa duyarl\u0131 tetikleme eleman\u0131 bar\u0131nd\u0131rmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n

-Duman kontrol damperleri elektrik kesintisinde konum de\u011fi\u015ftirmeyecek, yani yay geri d\u00f6n\u00fc\u015fl\u00fc olmayacakt\u0131r.<\/p>\n

-Duman kontrol damperleri bir konumdan di\u011ferine 60 saniye i\u00e7inde ge\u00e7ebilecektir<\/p>\n

(Bu tan\u0131mlar EN12101-8’den al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r.)<\/p>\n

Bunlar aras\u0131nda en \u00e7ok tart\u0131\u015fmaya yol a\u00e7an konu, motorlar\u0131n yay geri d\u00f6n\u00fc\u015fs\u00fcz olmas\u0131. Yang\u0131nla m\u00fccadele cihazlar\u0131n\u0131n \u00e7o\u011fu i\u00e7in bir emniyet konumu tan\u0131mlanabilir. Yani elektrik kesintisi durumunda yang\u0131nla m\u00fccadele i\u00e7in almalar\u0131 konum bellidir ve depolad\u0131klar\u0131 enerji ile otomatik olarak bu konuma ge\u00e7erler. \u00d6rne\u011fin, yang\u0131n damperlerinin kapal\u0131 duruma ge\u00e7meleri, ba\u015flam\u0131\u015f veya ba\u015flayabilecek bir yang\u0131nla m\u00fccadelece g\u00f6revlerini yerine getirmeleri i\u00e7in yeterlidir. Oysa, duman tahliye sistemlerinde yang\u0131n\u0131n \u00e7\u0131k\u0131\u015f noktas\u0131na g\u00f6re damperlerin bir k\u0131sm\u0131n\u0131n a\u00e7mas\u0131, bir k\u0131sm\u0131n\u0131n ise kapatmas\u0131 beklenmektedir. Yay geri d\u00f6n\u00fc\u015fleri a\u00e7acak \u015fekilde ba\u011flanan motorlar, olas\u0131 bir enerji kayb\u0131 durumunda t\u00fcm damperlerin a\u00e7\u0131lmas\u0131na ve tahliye sisteminin b\u00fct\u00fcn kompartmanlar\u0131 birbirine ba\u011flayan bir bacaya d\u00f6n\u00fc\u015fmesine neden olur. Yaylar\u0131n kapatacak \u015fekilde ba\u011flanmas\u0131 ise, yang\u0131n \u00e7\u0131kan katta bir enerji sorunu durumunda duman tahliyesinin kesilmesine neden olur.<\/p>\n

Bu y\u00fczden EN12101’deki y\u00f6nlendirme, duman kontrol damperlerinin enerji kayb\u0131 durumunda ald\u0131klar\u0131 en son konumda kalmalar\u0131d\u0131r. Burada g\u00fcncel alg\u0131lama sistemlerinin duman\u0131 erken bir a\u015famada alg\u0131layarak damperleri s\u0131cakl\u0131k y\u00fckselmeden istenen konuma getirece\u011fi varsay\u0131lmaktad\u0131r. Yang\u0131n \u00e7\u0131kan kattaki damper a\u00e7\u0131lacak, di\u011ferleri kapatacakt\u0131r. Enerji kesilmesi durumunda bu konumun korunmas\u0131 \u00f6ng\u00f6r\u00fclm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n

Duman kontrol damperleri s\u0131cakl\u0131k dayan\u0131m\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan kullan\u0131lacaklar\u0131 sisteme g\u00f6re \u00fc\u00e7 gruba ayr\u0131l\u0131yor:
\n– Otomatik tetiklemeli duman kontrol sistemlerinde kullan\u0131lan damperlerden sadece ilk sinyal ile senaryonun gerektirdi\u011fi pozisyona gelmeleri ve bu konumu korumalar\u0131 bekleniyor.
\n–\u00a0 Elle m\u00fcdahale imkan\u0131 bulunan otomatik duman kontrol sistemlerinde ise ilk tetiklemeden sonra itfaiye ve di\u011fer yetkililerin komutuyla damperlerin konumu de\u011fi\u015ftirilebiliyor.
\n– Manuel duman kontrol sistemleri ise sadece yetkili ki\u015filer taraf\u0131ndan devreye sokulabiliyor, ve gerekti\u011finde damperlerin konumu de\u011fi\u015ftirilebiliyor.<\/p>\n

Sadece otomatik tetiklenebilen sistemlerin yang\u0131n\u0131n erken bir a\u015famas\u0131nda istenen konuma gelecekleri varsay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 i\u00e7in elektrik motorunun y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda i\u015flev g\u00f6stermesi beklenmiyor. (Tabi ald\u0131\u011f\u0131 komutla geldi\u011fi pozisyonu belirlenen s\u00fcre ve s\u0131cakl\u0131kta koruyacak kilitleme mekanizmas\u0131na sahip olmas\u0131 gerekiyor.)<\/p>\n

\u0130lk tetiklemeden sonra uzaktan komutla a\u00e7\u0131p kapat\u0131labilmesi gereken duman kontrol damperleri ise yang\u0131n s\u0131ras\u0131nda 30 dakika boyunca i\u015flevini yerine getirecek yap\u0131da olmal\u0131d\u0131r. Basit gibi g\u00f6z\u00fckse de bu son kriter, duman kontrol damperleri \u00fczerindeki y\u00fck\u00fc ciddi \u015fekilde artt\u0131rmaktad\u0131r. S\u0131cakl\u0131\u011fa dayan\u0131m\u0131n bir k\u0131sm\u0131 motor imalat\u00e7\u0131lar\u0131 taraf\u0131ndan sa\u011flanmakta, ama \u00f6nemli k\u0131sm\u0131 damper imalat\u00e7\u0131s\u0131 taraf\u0131ndan motoru iyi bir izolasyon i\u00e7ine alarak\u00a0 temin edilmektedir. Yang\u0131n damperlerinde elektronik par\u00e7alar\u0131n yang\u0131n s\u0131ras\u0131nda \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 beklenmedi\u011fi i\u00e7in motorlar \u00f6zel bir korumaya al\u0131nmazlar. Oysa duman kontrol damperleri en az 30 dakika a\u00e7\/kapa yapabilmelidir. Bu y\u00fczden motorlar korumaya al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Yang\u0131n s\u0131ras\u0131nda bu ihtiyac\u0131 kar\u015f\u0131lamak hi\u00e7 de kolay de\u011fildir ve imalat\u00e7\u0131lar\u0131n bu \u00fcr\u00fcnlerde olduk\u00e7a kal\u0131n izolasyon malzemeleri kulland\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6r\u00fcyoruz.[\/vc_column_text][\/vc_column][vc_column width=”1\/2″][vc_single_image image=”71337″ img_size=”full” add_caption=”yes” onclick=”link_image”][\/vc_column][\/vc_row]<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

[vc_row type=”container” padding_top=”” padding_bottom=”” css=”.vc_custom_1449060205291{margin-bottom: 20px !important;}”][vc_column][vc_column_text]DUMAN KONTROL DAMPERLER\u0130 (Eski terminolojide \u201cDuman Tahliye Damperleri\u201d veya \u201cDuman Egzost Damperleri\u201d) Bu derlemede \u015fu ana kadar normal havaland\u0131rma kanallar\u0131 \u00fczerinden s\u0131cakl\u0131k ve duman\u0131n yay\u0131lmas\u0131n\u0131n engellenmesine ve bu tesisat\u0131n ‘g\u00fc\u00e7lerinin yetti\u011fi kadar’ duman tahliyesine yard\u0131mc\u0131 olmas\u0131 anlat\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Bu b\u00f6l\u00fcmde duman tahliyesine y\u00f6nelik sistemlerde kullan\u0131lacak damperlerden bahsedilecek. Yukar\u0131dakilerden farkl\u0131 olarak, bu sistemlerin daha y\u00fcksek s\u0131cakl\u0131klarda da \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131 beklenmektedir. Bina i\u00e7inde farkl\u0131 kompartmanlardan ge\u00e7mesi gereken kanal ve \u015faftlar\u0131n da yang\u0131na dayan\u0131kl\u0131 olarak imal edilmesi beklenmektedir. (Konfora y\u00f6nelik havaland\u0131rma sistemlerinin de ilave tedbirlerle duman tahliye sistemi olarak kullan\u0131lmas\u0131 m\u00fcmk\u00fcnd\u00fcr.) Yang\u0131n zonundan do\u011frudan d\u0131\u015far\u0131ya a\u00e7\u0131labilen tahliye sistemlerindeki uygulama nispeten basittir. Fanl\u0131 veya do\u011fal \u00e7eki\u015fli bu uygulamalarda kullan\u0131lacak damperler […]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":70714,"parent":71247,"menu_order":5,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-71260","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"http:\/\/spkyangin.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/71260","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"http:\/\/spkyangin.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"http:\/\/spkyangin.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/spkyangin.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/spkyangin.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=71260"}],"version-history":[{"count":1,"href":"http:\/\/spkyangin.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/71260\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":71667,"href":"http:\/\/spkyangin.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/71260\/revisions\/71667"}],"up":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/spkyangin.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/71247"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"http:\/\/spkyangin.com\/index.php?rest_route=\/"}],"wp:attachment":[{"href":"http:\/\/spkyangin.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=71260"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}